تغذیه، ایمنی و ورم پستان

ورم پستان یکی از ناهنجاری های رایج در گاوداری هاست و از لحاظ مالی یکی از پرهزینه ترین بیماری در صنعت شیری می باشد. به طور کلی خسارت این بیماری سالانه تقریباً ۸/۱ میلیون دلار است به طورکلی خسارت هر گاو ۱۰۴ الی ۲۰۰ دلار در سال می رسد. این اتلاف شامل کاهش تولید شیر، شیرهای دور ریخته شده، هزینه جابجایی، کار اضافی، درمان و خدمات دامپزشکی می باشد. افزایش شیوع این بیماری باعث افزایش ریسک باقی مانده های آنتی بیوتیک در غذاهای انسان و همچنین افت کیفیت شیر را در پی دارد. ورم پستان یک التهاب در غده پستان است، التهاب پاسخ بافت یا ارگان به بیماری یا زخم است. هدف از التهاب تخریب یا خنثی کردن عوامل عفونت و توکسین های مرتبط با آن است، بنابراین به غده پستان در برگشت به فعالیت عادی کمک می کند. کلونیزاسیون موفق باکتری ها در غده پستان می تواند باعث بروز طیف گسترده ای از ورم پستان از تحت بالینی (عدم وجود تغییرات ظاهری در غده پستان و تولید شیر) گرفته تا ورم پستان بالینی فوق حاد (علائم شدید سیستمی با تغییرات قابل توجه در غده پستان و ترشح شیر) شود. پاتوژن های ورم پستان مسری مانند استرپتوکوکوس آگالاکتیا، مایکوپلاسما بوویس و استافیلوکوکوس آرئوس اغلب با عفوت ورم پستان تحت بالینی همراه هستند که از طریق افزایش تعداد سلول های سوماتیک (بیشتر از ۲۰۰ هزار سلول در یک میلی لیتر شیر) تعیین می شود. باکتری های کلی فرم از جمله ای کلای و کلپسیلا استرپتوکوکوس مهمترین باکتری های دخیل در ورم پستان بالینی حاد هستند.

علائم پاسخ سیستم التهابی به ورم پستان بالینی شامل تب، قرمزی و تورم سیستم پستانی است. التهاب مسئول فعال کردن ماکروفاژها و در نتیجه افزایش نفوذ پذیری رگ های خونی به مایعات، مواد معدنی و پروتئین ها (آلبومین و ایمونوگلوبین ها) جهت انتقال به محل عفونت می شود. نوتروفیل ها از رگ های خونی احاطه شده به محل عفونت جذب می شوند. پروتئین های کمپلمان وارد محل ملتهب می شوند و باعث افزایش فعالیت خاصیت فاگوسیتوزی و کشتن باکتری ها توسط نوتروفیل ها و ماکروفاژها می شوند. لاکتوفرین پروتئین تخصصی است که در غده پستان سنتز می شود و با متصل شدن به آهن آن را از دسترس باکتری ها بویژه باکتری های کلی فرم خارج می کند.

همه مواد مغذی ضروری مانند انرژی، پروتئین، ماکرومینرال ها، میکرومینرال ها و ویتامین ها می توانند بر بعضی از جنبه های عملکرد سیستم ایمنی موثر باشند که این اثر می تواند مستقیم و غیر مستقیم باشد. پروتئین، ویتامین A و عنصر روی می تواند بر سلامت مخاط  و سد دفاعی در غده پستان موثر باشند. وضعیت پروتئین می تواند بر یکپارچگی عضلات صاف اسفنکتر کارتیه ها تاثیر داشته باشد. کیفیت و کمیت پلاگ کراتین تحت تاثیر پروتئین، روی و ویتامین A قرار می گیرد.

علاوه بر اثر مستقیم مواد مغذی بر عملکرد سیستم ایمنی و افزایش حساسیت گاو به ورم پستان،  می تواند اثر غیر مستقیم نیز داشته باشد، شرایط تغذیه ای به طور غیر مستقیم با عث افزایش حساسیت گاو به ورم پستان از طریق تاثیرشان بر ناهنجاری متابولیکی قبل از زایمان شود. کمبود یا بیشبود هر یک از مواد مغذی می تواند باعث وقوع یک ناهنجاری متابولیکی یا افزایش حساسیت گاو ها در طول دوره انتقال شود. کمبود کلسیم یا بیماری تب شیر باعث کاهش سرعت بسته شدن اسفنکتر کارتیه ها می شود. گاوهای مبتلا به تب شیر ۱/۸ برابر شانس ابتلا به ورم پستان و ۹ برابر شانس ابتلا به ورم پستان کلی فرمی نسبت به گاوهای سالم دارند.

 

به طور کلی:

  1. ورم پستان در اثر نفوذ باکتری ها به غده پستان به دلیل تضعیف سیستم ایمنی و مغلوب شدن آن رخ
    می دهد.
  2. سیستم ایمنی اجزای مختلفی دارد، که از طریق دفاع اختصاصی و غیر اختصاصی در برابر عوامل بیماری زا می توانند حمله باکتری ها را به غده پستان کاهش یا از بین ببرد که همه اینها تحت تاثیر شرایط تغذیه حیوان قرار می گیرد.
  3. مواد مغذی می تواند روی عملکرد سیستم ایمنی و وقوع ورم پستان تاثیر داشته باشد که می تون به موارد ذیل اشاره کرد:
  • ویتامین E و سلنیوم
  • روی
  • ویتامین A
  1. تغییرات فیزیولوژیکی مربوط به دوره خشکی و شروع شیردهی منجر به افزایش حساسیت گاو به ورم پستان می شود.
  2. مدیریت مناسب تغذیه ای گاوهای دوره خشک همراه با کاهش پاتوژن های محیط پیرامون گاو، مهمترین اقدام برای پیشگیری از وقوع ورم پستان است.
برای دریافت اطلاعات بیشتر از طریق کانال‌های ارتباطی با ما در ارتباط باشید...